Q&A bomenkap en groencompensatie

De Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) zorgt voor betere leefbaarheid, veiligheid, bereikbaarheid én meer natuur. Voor de uitvoering van deze maatregelen moeten op sommige plekken bomen en groen worden gekapt. Dat roept begrijpelijkerwijs vragen op. Hieronder lees je heldere antwoorden op veelvoorkomende vragen.

Waarom worden bomen gekapt voor GOL

Bij een groot infraproject, zoals de GOL, worden wegen veiliger gemaakt, fietsroutes verbeterd en nieuwe natuurverbindingen aangelegd. Daar is ruimte voor nodig. Soms staan bomen precies op plekken waar:

• een weg moet worden verbreed of verlegd;
• een nieuw fietspad komt;
• een verkeerssituatie veiliger moet worden gemaakt;
• of ruimte nodig is voor het uitvoeren van de werkzaamheden.

We proberen bomen altijd te sparen waar dat kan. Als het echt niet anders kan, worden bomen gekapt – maar altijd volgens de regels.  Daarom is het project in de afgelopen jaren zorgvuldig voorbereid met ruime mogelijkheden voor inspraak en overleg.

Voor GOL is een groencompensatieplan opgesteld. Hierin staat welke bomen en houtopstanden moeten worden gekapt voor de uitvoering van het project én hoe we dit groen zorgvuldig compenseren.

Hoeveel bomen worden gekapt voor GOL?

• Voor GOL worden 758 solitaire bomen gekapt en 813,25 are aan (bos)plantsoen. Die worden alleen gekapt zodra de vergunning is verleend. Voor de solitaire bomen die nu worden gekapt zijn in 2020 en 2021 vergunningen verleend en onherroepelijk geworden.
• Voor de bomen / (bos)plantsoen waarvan de bezwaarprocedure nog loopt, worden de kapwerkzaamheden pas uitgevoerd nadat deze procedure is afgelopen.
• Voor bomen / (bos)plantsoen waarvoor geen kapvergunning nodig is, hoeft geen procedure doorlopen te worden.
• Per kapvak is bepaald welke mate van bescherming aanwezig is. Hierbij wordt enerzijds gekeken naar rijksregels, anderzijds gekeken naar de decentrale regels vanuit gemeenten of provincie. Zie hiervoor bijlage 2 van het compensatieplan.

Waar komt het getal van 4000 of meer gekapte “bomen” vandaan?

Dit getal komt ons niet bekend voor. Mogelijk dat partijen in hun telling geen onderscheid maken tussen solitaire bomen en (bos)plantsoen. Dit kan leiden tot een vertekend beeld. Voor de GOL worden er 758 solitaire bomen gekapt en 813 are bosschage.

Hoeveel groen komt er terug?

Compensatie vindt plaats op basis van de uitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in het Ruimtelijk Kwaliteitsplan en het Ruimtelijk Ontwerp. Dit staat beschreven in het groencompensatieplan. De GOL compenseert boven de wettelijke eisen.

Herplantplicht uit kapvergunningen.

• Voor 758 solitaire bomen komen er 764 nieuwe solitaire bomen terug.

• Er wordt 813,25 are bosplantsoen gekapt en 962 are bosplantsoen aangeplant.

Compensatieplicht natuur uit het provinciaal inpassingsplan.

• In het Provinciaal Inpassingsplan moest conform wettelijke compensatie ongeveer 6 hectare natuur worden aangelegd, maar er komt 15 hectare nieuwe natuur terug.

Is er wel goed gezocht naar besparing?

Er is gedegen gekeken naar waar het kappen van bomen vermeden kon worden, want zo min mogelijk kappen is altijd de beste optie. Besparing is in ieder geval gevonden op de volgende locaties:

• Historische bomenrij, en deel van de Spoordijk (Waalwijk/Heusden)
• Entree Drunen (Heusden)
• Eikenstructuren Spoorlaan / Lips (Heusden)
• Knooppunt 45 (Heusden)
• De Gemeint (Heusden)

Waarom worden er geen grote, volwassen bomen teruggeplaatst?

Het lijkt logisch, maar ecologen geven aan dat grote bomen herplanten/verplanten veel risico’s met zich mee. Te denken is aan het volgende:  

• Levensvatbaarheid van de boom op nieuwe locatie is kleiner en dus risico op uitval is groter,
• herstellen moeilijk;
• en slaan vaak niet aan.

Jonge bomen hebben veel meer kans om goed te groeien en gaan uiteindelijk ook langer mee.

Hoewel jonge aanplant tijd nodig heeft om uit te groeien, zorgt het totale pakket aan maatregelen ervoor dat het groenareaal en de ecologische kwaliteit van het gebied op termijn worden versterkt, onder andere door nieuwe natuur en ecologische verbindingszones.

Klopt het dat groen vooral wordt gecompenseerd dichtbij snelwegen, en daardoor kwalitatief minder waarde heeft?

Een deel van de compensatie vindt plaats op vrijkomende ruimte, zoals bermen en voormalige afritten. Het te kappen groen staat nu vaak ook langs snelwegen en bij afritten. Sommige locaties die worden aangeplant, zoals afrit bij Vlijmen oost en de Moerputten, worden juist ecologische heel waardevol en versterken de ecologische verbindingszone.

Er verdwijnen meer houtopstanden uit het gebied van Rijkswaterstaat, dan dat er feitelijk binnen het gebied van Rijkswaterstaat worden terug geplant. Het saldo van deze compensatie wordt juist toegevoegd aan ecologisch (interessantere) gebieden.

De compensatie gaat echter verder dan alleen deze locaties. De landschapsarchitect heeft samen met de betrokken gemeenten gekeken naar passende compensatie per locatie, waarbij rekening is gehouden met de huidige ruimtelijke en ecologische waarden van het gebied. Dit heeft geleid tot maatregelen zoals het omvormen van landbouwpercelen naar groen ter versterking van de ecologische structuur, onder andere aan de oostkant van Vlijmen. Hiermee wordt niet alleen voldaan aan de wettelijke compensatie-eis, maar ook invulling gegeven aan landschappelijke kwaliteit en ecologische versterking.

Is er onderzoek gedaan naar beschermde diersoorten?

Ja. Er zijn uitgebreide onderzoeken gedaan naar effecten op beschermde planten en dieren in het gebied.

De provincie Noord‑Brabant (Gedeputeerde Staten) heeft hiervoor eind vorig jaar de benodigde omgevingsvergunning voor Flora en Fauna activiteit verleend.

Houdt de GOL zich aan de wet- en regelgeving?

Ja. Met de uitvoering van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat handelen de betrokken overheden binnen de geldende wet- en regelgeving en met oog voor zowel bereikbaarheid als leefomgeving. Het kap- en compensatieplan maken deel uit van een zorgvuldig afgewogen totaalplan, waarin infrastructuur, natuur en leefbaarheid gezamenlijk zijn bekeken.

De provincie en gemeenten volgen hiervoor de officiële procedures, voldoen aan alle regels en compenseren het groen volledig en ruim boven de wettelijke normen.

Meer weten?

Groencompensatieplan

Op de pagina groencompensatie lees je meer over dit onderwerp en kun je het groencompensatieplan lezen.

Vragen

Voor vragen de bomenkap of de compensatie hiervan, neem contact op met provincie Noord-Brabant, opdrachtgever van de GOL. Contact opnemen kan via GOL@brabant.nl of telefoonnummer 073-6812812.